ine voets – groene gedachten


De Getijden – de gemeenschappelijke voortuin

 

voortuin-ontwerp

Ontwerp: tol of hinkelbaan

Met de leden van de werkgroep bezochten we enkele tuinen waaronder de Arcadische Tuin in de Hortus van Nijmegen. Door middel van diverse presentaties en een uitgebreide vragenlijst, hadden de toekomstige bewoners hun voorkeur kenbaar gemaakt voor de sfeer, soort tuin, materialen, etc. Aan de hand van de input ging ik aan de slag: een moestuin, kruidenhoek, goede toegangelijkheid, ronde lijnen, natuurlijke uitstraling, privacy rondom de terrassen. Het ontwerp met een knipoog naar het schoolplein van weleer: twee ontwerpvoorstellen maakte ik waarbij de hinkelbaan als concept diende en in het derde ontwerp de tol. Deze laatste werd met een flinke meerderheid gekozen.

Verbinding en functioneel

De tuin moest verbinden in de meest ruime zin van het woord: een ontmoetingsplaats en een plek waar samen wordt getuinierd maar moest hij ook goed toegangelijk zijn met vele, logische paden. Ook hier heb ik de halfverharding Stabilizer toegepast. Het middelpunt vormt een kas die gemaakt is van materiaal dat afkomstig is van het oude kassencomplex (ooit was hier een tuinbouwschool gevestigd). Aangrenzend aan twee zijden is een dubbele pergola gedacht (realisatie in voorjaar 2020): deze zorgt voor meer beslotenheid en voor schaduw. Eronder en omheen is ruimte genoeg om te kunnen zitten. Twee wadi’s zijn in het ontwerp opgenomen: beiden zouden met wilde flora worden ingezaaid, maar enkele bewoners gaven aan, graag gazon te willen. De grote, ronde wadi is tot ‘trapveldje’ verworden. Uiteraard is er ook ruimte voor compostbakken.

voortuin-aanleg2  bouw kas

Privacy en biodiversity

Om voor iedereen toch wat privacy te  genereren, grenst elk terras aan een grote vaste planten border met heesters en zijn er enkele hagen bedacht. De moestuin kreeg een centrale plek nabij het grote, gemeenschappelijke terras met in de nabijheid enkele kruidenhoeken. De grote, Amerikaanse eik is uiteraard een eye-catcher én een enorme parasol tijdens de warme zomers. De ambitie is om hieronder ooit een grote bank te realiseren. Ter camouflage van de buitenunits van de warmtepompen dacht ik aan een haag, maar dit bleek niet haalbaar vanwege de ijskoude luchtstroom die uit de units komt. Over een andere oplossing wordt nog nagedacht. De Blauwe Regen tegen de houten constructie voor de bergingen en de dragers van de balkons, zorgen voor een weelderige guirlande. Het eindbeeld is een natuurlijke, kleurrijke, klimaatadaptieve tuin met veel biodiversiteit en voor ieder wat wils.

voortuin-aanleg3

Eetbaar

De bomen en de meeste heesters dragen eetbare vruchten. Zo staat er een Elstar, Kweepeer en tal van klein fruit: rode, witte, zwarte, Josta-bes, braam, framboos, etc. Ook voor de vogels is er wat te halen (en hopelijk laten ze de groene daken wat meer met rust). De vaste planten, wilde flora en kruiden zijn vormen voor een kleurrijk geheel en zijn aantrekkelijk voor bijen, hommels en vlinders. Een biologische moestuin zorgt niet alleen voor kraakverse groenten maar is ook een waar spektakel: een knolvenkel in bloei, statige palmkolen en de schitterende bloesem en bonen van de pronkerwt! Vlakbij de moestuin is er ruimte voor (in te zaaien) snijbloemen zoals Zinnia, Cosmos, Oost-Indische Kers, etc. Iedereen kon zijn favoriete planten doorgeven en bij het maken van het beplantingsplan, verwerkte ik die zoveel mogelijk. Dit resulteerde in een grote en zeer tijdrovende puzzle: nauwkeurige afstemming qua kleur, textuur, standplaats, hoogte, natuurlijke overgangen, etc. is vereist bij het samenstellen van duurzame borders.

voortuin-aanleg

Roze varken

De bodem van de geldpot werd na het beplanten van de binnentuin al bereikt, dus een extra financiële bijdrage én creativiteit werden gevraagd. Onder het motto ‘even gluren bij de buren’ werden etentjes georganiseerd en de opbrengst vond zijn weg naar de maag van het ‘roze spaarvarken’ dat ook altijd aanschoof. In het najaar van 2019 werd hij geslacht en is er drie dagen met man, vrouw en macht geplant: ruim 1800 vaste planten, vele bodembedekkers, heesters en tenslotte bloembollen die we kado kregen van Steenbreek. Er moet in de wintermaanden nog even stevig (stamppot?) worden gegeten, zodat de rest van de voortuin en de voortuinen grenzend aan de Veldstraat kunnen worden beplant in het voorjaar van 2020.

Ine Voets



Steenbreektrofee 2019 nominatie

De Getijden en Steenbreek

Gemeenschappelijke voortuin zomer 2019

Vele interessante groenprojecten kwamen langs waaronder het CPO-project De Getijden in Nijmegen. CPO staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Dit project is onlangs genomineerd voor de Steenbreektrofee 2019 (bekendmaking van de prijs vindt plaats op 14 november in Wageningen tijdens de Nationale Groendag). Het is een zeer natuurinclusief project en trok daarom de aandacht van Steenbreek: van groene daken, regenwaterinfiltratievoorzieningen, bewonersparticipatie tot groene parkeerplaatsen.

11 Appartementen en 6 woningen

De Lourdes school uit 1927 aan de Veldstraat in Nijmegen bleek ‘liefde op het eerste gezicht’ bij de initiatiefnemers Peter en Winnie. Zij wilden graag de voorwaarden scheppen voor een buurtgemeenschap met het motto ‘wat goeie buren voor elkaar doen’. Een soort woongemeenschap met veel privacy, maar waar sprake is van sociale cohesie. Levensloopbestendig moesten de woningen ook zijn. Het prachtige schoolgebouw in Amsterdamse School-stijl leende zich uitstekend voor deze te verwezenlijken droom en het architectenbureau Nexit uit Arnhem ging hiermee aan de slag.

De Getijden (tek. Nexit)

24.500 stoeptegels en 27 opdrachtgevers

24.500 stoeptegels die samen met de bijbouwsels en een grote kas, een zgn. hitte-eiland in de wijk St. Anna in Nijmegen vormden. Hier moest veel gebeuren om het tij te keren en het terrein klimaatadaptief in te richten. Dat betekende voor mij veel recherchewerk, temeer omdat aan vele strenge eisen moest worden voldaan: we hebben hier nl. te maken met een drinkwaterbeschermingsgebied. Dat alles moest geïntegreerd worden met de vele functies, rolstoeltoegangelijkheid, de aanwezige bomenopstand, etc. Behalve als tuinontwerpster was ik ook als toekomstig bewoonster betrokken en werd mijn kennis, kunde én geduld op de proef gesteld want -zoals Peter de initiatiefnemer het verwoordde – “Iedereen heeft verstand van tuinieren”. Een 3-jarig traject dat mij veel kennis in de breedste zin van het woord heeft opgeleverd. In een vijftal blos deel ik deze graag.

Ine Voets