ine voets – groene gedachten


Tuinidee 2016

De jaarlijkse beurs Tuinidee in Den Bosch is een goede plek – de naam zegt het al – om ideeën voor de tuin op te doen. Naast diverse thema- en showtuinen, zijn er ook tuinmeubels, verlichting en bestrating in allerlei (materiaal-)uitvoeringen te bewonderen. Ook komen veel sprekers aan bod met de meest uiteenlopende en inspirerende onderwerpen. Kortom: veel te zien, beleven en zelfs te proeven! Eén dag zal te kort blijken en de vele indrukken zullen later thuis, worden verwerkt en de folders nog even doorgebladerd. Vaak hoor ik van klanten die een tuinenpark of een beurs bezochten, dat ze weliswaar heel veel moois hebben gezien, maar hun tuin er niet ‘zagen’. Een tuin, inrichten naar de individuele wensen van de klant, daar is INVO voor. Een tuinontwerp is niet alleen een ‘lijnenspel’. Ook de keuzes van het bestratingsmateriaal, de beplanting, tuinlampen, overkapping, etc. maken een wezenlijk deel uit van het ontwerp en zijn enorm sfeerbepalend. Het is een intensief maar leuk proces om tot úw tuin te komen en beslist de moeite van de investering in tijd en geld waard! De aanleg of renovatie van een tuin kost al gauw aardig wat en het is belangrijk dat uw tuin minstens enkele decennia meegaat en het hele jaar door blijft boeien. Loop even binnen bij stand 712 om hierover met mij of mijn collega Stephan van Global Gardening van gedachten te wisselen om te kijken of we een bijdrage kunnen leveren aan úw tuin. Als bezoeker van de beurs krijgt u 10% korting op het ontwerp en 10% op de arbeidskosten van de aanleg! Tot ziens in Den Bosch op 25-26-27 of 28 februari en een groene groet, Ine.

Advertenties


Een plukhof is tof!

PLUKHOF-Dukenburger

Niet dat het ons in de wijk de Weezenhof ontbreekt aan groen! Integendeel, je zou zelfs kunnen spreken van teveel groen omdat de kleur in de loop der jaren wegbezuinigd is. Een grote groenrenovatie die dit najaar gepland is, gaf gelukkig ruimte voor initiatieven: niet alleen heeft de werkgroep Groen waarvan ik ook deel uitmaak, gemeente Nijmegen te kennen gegeven meer kleur te willen voor mens en insect, maar ook meer interessante plekken voor kinderen. Dus verwilderde groenstroken waarin gespeeld wordt handhaven, hier en daar boomstammen laten liggen, een wilgentenen hut bouwen met de kinderen en bomen uit laten groeien tot klimbomen.

Omdat een vak al jarenlang een woestenij is en ook voor renovatie in aanmerking kwam, heb ik hiervoor een plan gemaakt dat behalve kleur ook  fruit en een speel- en belevingsplek oplevert! De wildernis maakt straks plaats voor een hofje met rode en witte aalbes, kruisbes, Jostabes, fruitbomen en een notenboom, dat omheind wordt met een laag kastanjehouten hekje. Het is een plek waar kinderen kunnen vertoeven onder de bomen, zittend op de boomstammen of boomschijven. Geduld is nodig, maar de notenboom zou weleens kunnen uitgroeien tot een geweldige klimboom. Wie zich even helemaal wil afsluiten van de buitenwereld, kan zich in de grote wilgentenen hut verschuilen. Het gras wordt 2 keer per jaar gemaaid, zodat wilde bloemen kunnen groeien en de beleving spannender wordt.

Gemeente Nijmegen zal het vak plantklaar maken en de bomen en struiken leveren. Wijkbewoners – en vooral de jonge- gaan het hofje samen aanleggen en onderhouden. Er staan al wat kindervoetjes te trappelen om de hut te mogen bouwen!



Bomen op mijn tijdslijn (2): de iep

iepenzaad met vogel   Iepenzaad 70e straat

De iep: sinds mijn baan als coördinator iepenziektebestrijding voor de provincie Utrecht bij het Staatsbosbeheer – decennia geleden toen nog landelijk geprobeerd werd de iep voor het Nederlandse landschap te behouden – heeft deze boom me weten te bekoren. Toendertijd leek het soms een onmogelijke strijd tegen de schimmel en zijn verspreider de iepenspintkever, maar toch kon het uitvalpercentage flink naar beneden worden gebracht. Enkele jaren later was er geen geld meer en in een rap tempo sloeg de iepenziekte om zich heen: een ramp voor het iepenbestand dat eind jaren ’70 nog uit 5 t0t 6 miljoen iepen bestond die zeer beeldbepalend voor ons landschap maar ook voor steden zoals Amsterdam zijn.

Tja en dan kom je jaren later in een Nijmeegse wijk te wonen die een statige brede, twee-rijige iepenlaan rijk is! Ik zal onze eerste rit op die zomerse dag onder de prachtige brede kronen door, nooit vergeten. Al snel werd me duidelijk dat ook hier de schimmel slachtoffers had gemaakt en maakte. Een iep in een nieuwbouwwijk uit de jaren 70 heeft echter minder status dan een iep langs de Amsterdamse gracht en van een (pro-)actieve bestrijding was amper sprake. Inmiddels is de helft van de toegangslaan die als een hoefijzer door de wijk loopt zodanig getroffen, dat deze het komende najaar niet meer door iepen, maar door elzen zal worden geflankeerd. Gelukkig voor mij zijn de bomen in ‘mijn’ gedeelte van de wijk redelijk gezond totdat… ik vorige week 3 flink aangetaste iepen ontdekte! Jarenlang ging het hier goed en keek ik elke dag met argusogen naar de takken.

Morgen worden ze omgezaagd, de stam en stobbe geschild en de takken en twijgen versnipperd/verbrand; een schril contrast met de feestelijke sfeer die er al weken hangt door het talloze zaad dat onafgebroken als confetti naar beneden dwarrelt. Net als vorig jaar zijn de iepen bruin van het zaad, maar bloeien ook essen en acacia’s als nooit tevoren. Tussen al die uitbundigheid ontdekte ik nog een slachtoffer: een kauw die zich te goed deed aan de nakomelingen van de iep maar ten offer viel aan het verkeer. Drama dus met een feestelijke omlijsting.



Val niet voor haar charmes (3)

Japanse Duizendknoop-theetuin  Japanse Duizendknoop-park2

Op dezelfde dag dat het vaktijdschrift Tuin en Landschap van 23 mei bij mij op de deurmat viel, ontdekte ik de ‘ontsnapping’ van de Fallopia japonica (Japanse duizendknoop). De plant heeft vanuit een particuliere tuin de oversteek weten te maken naar het bos Vogelenzang in Nijmegen, dat wordt beheerd door het Geldersch Landschap. Of het via de wortels – die meterslang worden – of via tuinafval ging is de grote vraag. In elk geval zal hij zich snel bewust zijn van de enorme oppervlakte waarop hij zich kan uitbreiden en zal dit grote gevolgen hebben voor de flora en fauna. Volgens de Tuin en Landschap is Wageningen UR begonnen met onderzoek naar de verspreiding en effectieve bestrijding van deze exoot: onderzoekers werken samen met Stichting Burenhulp Wageningen-Hoog, Greenpoint Advies en de gemeente Wageningen. Fijn! Het is te hopen dat dit aandacht en navolging krijgt van andere gemeenten en natuurorganisaties.

Andere landen waaronder Groot Brittannië zien de ernst van deze ongewenste plaag al langer in en hebben jaren geleden al maatregelen getroffen. Als je erop let, ontwaar je de plant overal: in parken, particuliere tuinen, langs de rails maar ook tussen de rijstroken van een autoweg. De verspreiding gaat razendsnel en niet alleen brengt hij flora en fauna schade aan; hij heeft ook geen enkele moeite met asfalt en funderingen van gebouwen! Belangrijk dus dat – hoe bekoorlijk de Japanse duizendknoop ook is – deze wordt bestreden.

Mijn flyer over de Japanse duizendknoop is te downloaden voor ieder die interesse heeft. Regelmatig deel ik deze uit aan tuinklanten en geïnteresseerden.



Bomen op mijn tijdslijn (1): Spaanse kers

Z in kerseboom  hinten2  xz_kirschen

Bomen: ze hebben een belangrijke plaats in mijn leven en een bijzondere plek in mijn hart. Als de tuin van de klant het toelaat, neem ik tenminste een boom op in het tuinontwerp en niet alleen vanuit praktische oogpunten zoals het dienen als natuurlijke parasol of als scherm tegen inkijk van buren. Bomen zijn speciaal en veel mensen hebben een band met ze: ik ook.

Ga ik terug naar mijn kindertijd, komen gelijktijdig met de herinneringen aan mensen en gebeurtenissen, ook die aan bomen voorbij. De kersenbomen waaronder we speelden, onze vader een zwembadje bouwde, we in hangmatten van oude dekens en gordijnen bungelden, waarin we klommen, bouwsels maakten en… waaronder we met onze kleine emmertjes stonden als vader hoog verheven op een leer stond en af en toe een handjevol kersen naar beneden gooide. Kreeg je een ‘oorbel’ te pakken, dus twee of drie steeltjes aan elkaar vast, was je de koning te rijk! De drie Spaanse kersenbomen in onze achtertuin vormden voor mij als klein kind een avontuurlijke en tevens beschutte wereld. De takken en het bladerdek prikkelden mijn fantasie en de merels zorgden naast hun ongewenste deelname aan de kersenconsumptie, ’s avonds voor een muzikale omlijsting vanaf de hoogste tak.

Onze verrassing was groot, toen we bijna 13 jaar geleden onze nieuwe stek in Nijmegen bezichtigden en een prachtige Spaanse kers in de achtertuin ontwaardden! De kinderen waren al gelijk verkocht en verknocht: de helrode kersen en de prachtige klimtakken waren niet te weerstaan!



Will-owman Beckers

Tijdens mijn tweede bezoek aan de Floriade ben ik rechtstreeks richting de ‘Willowman’ Will Beckers gegaan. Compleet over het hoofd gezien! Nou ja, hij heeft zich ook goed in het bos weten te verstoppen…

De wilgentenen tunnel ernaar toe met de honderden werkjes van kinderen was al een belevenis: het kind in mij werd snel gewekt! Dezelfde sfeer van avontuur en geheimzinnigheid waarin ik vroeger met mijn twee broers en buurjongens na het avondeten in de schemering hutten bouwde. Prachtig mooi laat Will Beckers met ‘Living Nature’ zien wat de natuur aan bouwmaterialen biedt en en dat zelfs paprika’s dankzij de mest van konijnen en pluimvee heel goed gedijen onder naaldbomen. Heel wonderlijk om te zien hoe de mestvoorzienende dieren in stellages boven de miniatuurmoestuintjes hangen. Alle bouwsels in volledige harmonie met de plek die lijken te worden omarmd en opgenomen door het bos. Oude kleding wordt hergebruikt als hanging baskets voor allerlei groenten en het door de bomen gefilterde zonlicht zorgt voor een sprookjesachtig decor.

De kunstenaar organiseert ook  workshops voor kinderen om ze dichter bij de natuur te brengen. Maar ook zonder workshop ervaar je de natuur nabij als je tussen de prachtige wilgentenen stellages loopt. In ‘het samenbrengen van kunst, natuur en educatie op een innovatieve manier’ zoals op zijn website te lezen is, is de Willowman heel goed geslaagd!



Vlijtige zaadwerper

   

Toen ik een week geleden met een vriendin vanaf het dorpje Kekerdom door het natuurgebied Millingerwaard naar de Millinger Theetuin liep, werden we verrast door één grote, enkele meters hoge, roze bloemenzee. Het was enkele jaren geleden dat ik deze wandeling maakte en deze enorme maar vrolijke explosie maakte indruk. De Impatiens glandulifera – oftewel de Reuzenbalsemien – heeft hier zijn naam nadrukkelijk eer aan gedaan! Hij is familie van het Vlijtige Liesje en hun Latijnse geslachtsnaam ‘Impatiens’ betekent ‘haastig/ongeduldig’; ‘Balsemien’ betekent ‘zaadwerper’. Vol ongeduld wachten de zaden op de verlossende aanraking om als een raket weg te schieten. Ik herinner me deze indruksvolle plant nog van de schooltuin bij de tuinbouwschool in Boskoop; vooral de zoetige, weeë geur die ik verschrikkelijk vond. Tja en nu was het waden tussen de kilometerslange, hoge, roze wallen…

De Reuzenbalsemien heeft bladeren die voorzien zijn van nectarklieren – vandaar de soortnaam ‘glandulifera’ die ‘klierdragend’ betekent – en 2 tot 5 cm opvallende grote bloemen die vooral hommels aantrekken, maar ook honingbijen. Hij kwam in 1839 als (éénjarige) sierplant uit Noord-India en Tibet naar de Kew Gardens in Engeland en maakte al gauw de oversteek naar het Europese vastenland om ook daar de harten van menig tuinbezitter te veroveren. Inmiddels zijn er talloze tuincultivars en heeft hij weten te verwilderen en zich in heel Europa te verspreiden langs rivieroevers, meren en moerassige gebieden.

De geur vond ik (gelukkig) minder penetrant dan ik in herinnering had, maar de modderige paden waarlangs hij me enthousiast begroette des te lastiger. Ondanks het heerlijke zomerse weer van de afgelopen weken, was het hier en daar glibberen op de rivierklei. Ik had tijdens mijn Boskoopse tijd niet kunnen beamen dat ik de Reuzenbalsemien nog eens dankbaar zou omhelzen…