ine voets – groene gedachten


De Getijden – regenwaterretentie

Regenwaterinfiltratiebekken onder het binnenplein

Regenwaterafkoppeling

Al in een vroeg stadium van het terreinontwerp kwam de ambitie in beeld om het hemelwater volledig af te koppelen. De eerste informatie wonnen we in bij het loket Duurzaam Wonen Plus van de gemeente Nijmegen. Vervolgens maakten we enkele afspraken met het Waterservicepunt. Met de werkgroep maakte ik een ronde langs verschillende projecten waarbij de regenpijpen bovengronds waren afgekoppeld. In het geval van De Getijden bleken de zaken toch heel wat ingewikkelder.

Drinkwaterbeschermingsgebied

Het project ligt namelijk in een drinkwaterbeschermingsgebied en dat betekent dat aan een groot aantal eisen moet worden voldaan. Niet alleen aan die van de gemeente, maar ook van de provincie en het waterschap. Alle beschikbare rapporten spitte ik door en kwam tot de conclusie dat het een hele klus was om aan ieders voorwaarden te kunnen voldoen zoals het zuiveren van het water voordat het naar het grondwater verdwijnt. In overleg met het bouwteam werd adviesbureau Kragten ingeschakeld dat de capaciteitsberekeningen maakte met inachtneming van de al in het ontwerp opgenomen twee wadi’s, halfverharding en de Sedumdaken op de nieuwbouwwoningen. (De groene daken bleken eerst niet haalbaar door hun hoek en constructie, maar uiteindelijk vond ik bij Groendak de oplossing.) Dit resulteerde in het (extra) opnemen van twee ondergrondse infiltratiebekken met o.m. lava onder het binnenplein en de oprit.

Dakpannen met Sedum

Subsidies

Niet alleen kwam er veel rekenwerk aan te pas; deze extra voorzieningen kosten ook een heleboel geld. En toch is het uiteindelijk gelukt om de ambitie van volledige afkoppeling te halen dankzij subsidies van gemeente Nijmegen, Waterschap Rivierenland én de bereidschap van de bewoners extra in hun geldbuidel te tasten.

Ine Voets



Steenbreektrofee 2019 nominatie

De Getijden en Steenbreek

Gemeenschappelijke voortuin zomer 2019

Vele interessante groenprojecten kwamen langs waaronder het CPO-project De Getijden in Nijmegen. CPO staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Dit project is onlangs genomineerd voor de Steenbreektrofee 2019 (bekendmaking van de prijs vindt plaats op 14 november in Wageningen tijdens de Nationale Groendag). Het is een zeer natuurinclusief project en trok daarom de aandacht van Steenbreek: van groene daken, regenwaterinfiltratievoorzieningen, bewonersparticipatie tot groene parkeerplaatsen.

11 Appartementen en 6 woningen

De Lourdes school uit 1927 aan de Veldstraat in Nijmegen bleek ‘liefde op het eerste gezicht’ bij de initiatiefnemers Peter en Winnie. Zij wilden graag de voorwaarden scheppen voor een buurtgemeenschap met het motto ‘wat goeie buren voor elkaar doen’. Een soort woongemeenschap met veel privacy, maar waar sprake is van sociale cohesie. Levensloopbestendig moesten de woningen ook zijn. Het prachtige schoolgebouw in Amsterdamse School-stijl leende zich uitstekend voor deze te verwezenlijken droom en het architectenbureau Nexit uit Arnhem ging hiermee aan de slag.

De Getijden (tek. Nexit)

24.500 stoeptegels en 27 opdrachtgevers

24.500 stoeptegels die samen met de bijbouwsels en een grote kas, een zgn. hitte-eiland in de wijk St. Anna in Nijmegen vormden. Hier moest veel gebeuren om het tij te keren en het terrein klimaatadaptief in te richten. Dat betekende voor mij veel recherchewerk, temeer omdat aan vele strenge eisen moest worden voldaan: we hebben hier nl. te maken met een drinkwaterbeschermingsgebied. Dat alles moest geïntegreerd worden met de vele functies, rolstoeltoegangelijkheid, de aanwezige bomenopstand, etc. Behalve als tuinontwerpster was ik ook als toekomstig bewoonster betrokken en werd mijn kennis, kunde én geduld op de proef gesteld want -zoals Peter de initiatiefnemer het verwoordde – “Iedereen heeft verstand van tuinieren”. Een 3-jarig traject dat mij veel kennis in de breedste zin van het woord heeft opgeleverd. In een vijftal blos deel ik deze graag.

Ine Voets



Bezige bijen op Immenhof

Onlangs bezochten we imkerij Immenhof in Heumen bij Nijmegen. Met grote betrokkenheid en op boeiende wijze vertelde Marcel ons over de bijenteelt, koninginnen, producten, bedreigingen van de bij, etc. Immenhof is een echt familiebedrijf: naast het oprichters-echtpaar Gonnie en Marcel Hallmans maken ook hun dochter, zoon en zelfs schoondochter deel uit van de ‘bezige bijtjes’. Een tocht langs de verschillende tuinen met de vele bijenkasten was erg fascinerend en het proeven van de vele (ca. 20!) honingsoorten, een glaasje Mede en Ambrosia een feest. Daarna nog even langs de gezonde ‘snoepwinkel’. Marcel vertelde over de documentaire ‘Silence of the Bees‘ die ik bij thuiskomst gelijk bekeken heb en daar werd ik zelf stil van. In een Chinese regio moeten de perenbloesems zelfs door de fruittelers m.b.v. een kwastje worden bestoven… Hopelijk kunnen we het tij op tijd keren en de overlevingskansen van onze onmisbare bijen verbeteren. In elk geval leveren initiatieven zoals de Immenhof een belangrijke bijdrage om het bewustzijn van de sterke maar tevens kwetsbare natuur bij jong en oud te vergroten.



Het is hommeles met de hommels!

Zonnehoed met hommel

In 2007 schreef ik een blog over vlinders en enkele jaren later over de bij. De reden daarvoor was de snelle achteruitgang van deze prachtige insecten. En nu is helaas de hommel aan de beurt: ook hij heeft het niet makkelijk.

Om meer inzicht te krijgen in het hoe en waarom van de achteruitgang van de hommel in aantallen en soorten, vraagt de Bijenstichting mee te doen aan de hommeltelling gedurende de maanden juni en juli. Op een zonnige dag tel je gedurende 15 minuten de hommels in je tuin en/of in een stukje openbaar groen, maar tel op dezelfde plek maar één keer per maand. Daarna vul je het waarnemeningsformulier in.

In het artikel Hommels herkennen leer je de soorten te onderscheiden en op de Hommel fotopagina staan veel foto’s. Via de webshop van de Bijenstichting is een zoekkaart wilde bijen aan te vragen of het meer uitgebreide boekje Hommels in beeld. Ook is de website www.denederlandsebijen.nl erg handig; hierop geeft bijenexpert Arie Koster hulpmiddelen aan om bijen te herkennen.



Will-owman Beckers

Tijdens mijn tweede bezoek aan de Floriade ben ik rechtstreeks richting de ‘Willowman’ Will Beckers gegaan. Compleet over het hoofd gezien! Nou ja, hij heeft zich ook goed in het bos weten te verstoppen…

De wilgentenen tunnel ernaar toe met de honderden werkjes van kinderen was al een belevenis: het kind in mij werd snel gewekt! Dezelfde sfeer van avontuur en geheimzinnigheid waarin ik vroeger met mijn twee broers en buurjongens na het avondeten in de schemering hutten bouwde. Prachtig mooi laat Will Beckers met ‘Living Nature’ zien wat de natuur aan bouwmaterialen biedt en en dat zelfs paprika’s dankzij de mest van konijnen en pluimvee heel goed gedijen onder naaldbomen. Heel wonderlijk om te zien hoe de mestvoorzienende dieren in stellages boven de miniatuurmoestuintjes hangen. Alle bouwsels in volledige harmonie met de plek die lijken te worden omarmd en opgenomen door het bos. Oude kleding wordt hergebruikt als hanging baskets voor allerlei groenten en het door de bomen gefilterde zonlicht zorgt voor een sprookjesachtig decor.

De kunstenaar organiseert ook  workshops voor kinderen om ze dichter bij de natuur te brengen. Maar ook zonder workshop ervaar je de natuur nabij als je tussen de prachtige wilgentenen stellages loopt. In ‘het samenbrengen van kunst, natuur en educatie op een innovatieve manier’ zoals op zijn website te lezen is, is de Willowman heel goed geslaagd!



Miniatuurtuintjes in Londen

Steve Wheen, ook bekend als ‘the pothole gardener’, transformeert gaten in  straten en trottoirs van Oost-Londen tot miniatuurlandschapjes. Niet alleen om de slechte staat van de straten kenbaar te maken, maar ook om de mensen bewust te maken van de waarde van de groene ruimte.

Hij vult de gaten met tuingrond en zet hierin grassen, planten, bloemen en kleine rekwisieten zoals auto’s, stoelen, picnickdekens, waslijnen en zelfs  miniatuur tennisvelden. Meestal kiest hij doodlopende straten en trottoirs langs rustige straten en verwijdert zijn ‘pothole gardens’ weer als hij er foto’s van heeft gemaakt. Steven Wheen plaatst deze op zijn blog en hoopt dat ze bij zijn bezoekers een glimlach op hun gezicht toveren en er een stukje bewustwording ontstaat.

Neem een groen kijkje: Little Moments of Happiness



Val niet voor haar charmes! (2)

flyer JDflyer Japanse Duizendknoop

Eerder schreef ik over de Japanse Duizendknoop en de consequenties voor tuin, park en natuur. Als ik om me heen kijk, lijkt hij overal op te duiken. Een klant van mij had de plant ook in de tuin en was zich niet bewust van het grote ongemak: slechts 5 stengels stonden bovengronds maar de wortels hadden kans gezien om in enkele jaren tijd zich metersbreed (en diep) over de hele tuin te verspreiden. Het was een nachtmerrie: omdat de tuin opnieuw zou worden aangelegd, moest hij flink op de schop en alle grond heel secuur worden gezeefd totdat geen enkel stengel- of wortelstukje meer te vinden was. Wat mij opvalt is de onbekendheid van deze plant, ook bij collega’s in de groenvoorziening. Onlangs is door Stichting Probos uit Wageningen een boekje uitgegeven: ‘Invasieve plantensoorten – Handreikingen voor het beheer’, waarin naast de Duizendknoop nog vijf andere planten worden beschreven zoals de hemelboom en reuzenberenklauw. Voor ieder die het interesseert heb ik een informatieve flyer gemaakt en hoop ik dat mede door bewustwording, de verspreiding van de Japanse Duizendknoop enigzins wordt geremd.

Download het PDF in hoge resolutie



De bij

Het logo van INVO is een Zonnehoed met een bij. De foto maakte ik jaren geleden in mijn achtertuin. Elk jaar ben ik weer verwonderd over zoveel  bedrijvigheid en geniet ik met volle teugen van deze fascinerende, gonzende beestjes. Mijn grootouders hadden een grote fruitboomgaard – een feest voor ons kleinkinderen – en ook daar heerste een drukte van belang in en nabij de bijenkorven die naast het brede pad stonden. Ze stonden er niet voor niets: de rijke fruitoogst was aan deze bijen te danken! We staan er niet bij stil, maar deze prachtige insecten zijn van groot belang voor de bestuiving dus vruchtzetting dus voedsel voor mens en dier. Sinds enkele jaren is er sprake van bijensterfte en dit is zorgelijk: de oorzaak is nog niet helemaal duidelijk maar men denkt aan pesticiden, verandering in de biodiversiteit en het kleiner aantal imkers door vergrijzing. Vorig jaar is daarom de Bijenstichting opgericht die zich bezighoudt met beleidsbeïnvloeding op landelijk en lokaal niveau, het geven van informatie en educatie en het stimuleren van burger- en organisatie-initiatieven om de bijensterfte tegen te gaan. Bijen zijn voor het stuifmeel aangewezen op bloeiende planten: in onze tuinen en steden zijn het meestal bijensoorten die niet afhankelijk zijn van één plantensoort, maar er zijn ook bijen die enkel op één plantenfamilie vliegen: deze bijenvolken zijn het kwetsbaarst. Met de bewustwording van het levensbelang van de bij hoopt men dat wereldwijd snel maatregelen worden getroffen. Wij kunnen ook ons steentje natuurlijk bijdragen door bloemrijke planten, heesters en bomen in de tuin aan te planten en de gemeenten zouden hun plantsoenen en beheer bijvriendelijker kunnen maken. Onze kleine, zoemende vriend moeten we koesteren!



Groene daken
april 6, 2009, 7:41 pm
Filed under: milieu | Tags: , ,

Vanaf vandaag kan er weer subsidie worden aangevraagd voor groene energie op het dak. In 2009 wordt fors ingezet (88 miljoen Euro) op de productie van duurzame energie d.m.v. ondermeer zonnepanelen. Dus op een dak hoeven niet persé sedumplantjes te groeien om groen te zijn! De subsidie krijg je niet voor het aanbrengen van de zonnepanelen, maar 15 jaar lang wordt een vergoeding gegeven voor de groene stroom die geproduceerd wordt. Na ca. 11 jaar is de investering terugverdiend.



Week van de teek
maart 30, 2009, 10:00 am
Filed under: milieu | Tags: ,

Deze week is de week van de teek. Een beet van dit kleine beestje kan erg gevaarlijk zijn: bij één op de 20 mensen die door een teek gebeten wordt, ontwikkelt zich de ziekte van Lyme (ook wel Borreliose genoemd). Zonder goede behandeling leidt deze infectie tot chronische klachten aan o.a. hart, zenuwstelstel, gewrichten en huid. Reden genoeg dus voor een voorlichtingscampagne! De onbekendheid omtrent de ziekte van Lyme is in Nederland zeer groot. Helaas ondervond ik dat zelf aan den lijve. Mijn eerste infectie liep ik zo’n zeven jaar geleden op. Ondanks de typische symptonen, dacht niemand aan de ziekte van Lyme. Een latere tekenbeet in 2007 bracht alles aan het licht. Toch bleek de behandeling met antibiotica niet voldoende: de medische richtlijnen in Nederland zijn niet in alle gevallen altijd toereikend. De gevolgen voor je gezondheid en psyche zijn zonder juiste behandeling enorm en de weg naar herstel is zeer moeizaam en lang.

Vooral werknemers in de groene sector zoals hoveniers en boswachters lopen een groot risico om door een teek gebeten te worden. Lyme is dan ook inmiddels de nummer één van de beroepsziekten onder boswachters. Dus wees waakzaam en controleer na elke wandeling of na het werken in de tuin, op teken! De besmette teek maakt nl. door de klimaatverandering een snelle opmars naar het noorden. Uitgebreide  informatie is te vinden op: http://www.borreliose.nl. Teek care!