ine voets – groene gedachten


Klimaatadaptief en Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Klimaatadaptief

We kunnen er niet meer omheen; aanpassing aan het veranderde klimaat – erg warme perioden en hevige stortbuien – heeft de hoogste prioriteit. Ook als het een relatief klein stukje Nijmegen betreft, zeker als het gaat om de transformatie van een zeer stenig schoolplein en ook als er 27 bewoners c.q. opdrachtgevers erbij zijn betrokken. Het grootste project voor mij qua tijd, intensiviteit en innovativiteit.

 

24.500 Stoeptegels en 27 opdrachtgevers

Daar lagen ze dan: 24.500 stoeptegels die tesamen met vele bouwsels en een grote kas een zogenaamd hitte-eiland in de wijk St. Anna in Nijmegen vomden. Dat hier veel moest gebeuren stond voor iedereen wel vast. Met het ‘wat’ hield ik me de afgelopen 3,5 jaren intensief bezig. Een grote uitdaging: behalve de tuinontwerpster was ik ook toekomstig bewoonster van CPO De Getijden. Regelmatig werd mijn kennis, kunde én geduld op de proef gesteld want – zoals Peter, initiatiefnemer van het project en bestuurslid van onze bouwstichting treffend verwoordde: ‘iedereen heeft verstand van tuinieren’. Een traject van een héle lange adem, maar dat mij veel kennis in de breedste zin van het woord heeft opgeleverd.

Opgedane kennis

In een vijftal blogs deel ik deze opgedane kennis graag en hoop dat het zorgzaam en duurzaam omgaan met elke centimeter van het terrein, navolging krijgt. Vele kleine bijdragen samen hebben immers impact op de grote uitdaging die klimaatverandering heet. In het rijtje van anders eten, reizen, wonen, etc. hoort ook het anders inrichten van een tuin en omgeving.

Ine Voets 



Steenbreektrofee 2019 nominatie

De Getijden en Steenbreek

Vele interessante groenprojecten kwamen langs waaronder het CPO-project De Getijden in Nijmegen. CPO staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Dit project is onlangs genomineerd voor de Steenbreektrofee 2019 (bekendmaking van de prijs vindt plaats op 14 november in Wageningen tijdens de Nationale Groendag). Het is een zeer groeninclusief project en trok daarom de aandacht van Steenbreek: van groene daken, regenwaterinfiltratievoorzieningen, bewonersparticipatie tot groene parkeerplaatsen.

11 Appartementen en 6 woningen

De Lourdes school uit 1927 aan de Veldstraat in Nijmegen bleek ‘liefde op het eerste gezicht’ bij de initiatiefnemers Peter en Winnie. Zij wilden graag de voorwaarden scheppen voor een buurtgemeenschap met het motto ‘wat goeie buren voor elkaar doen’. Een soort woongemeenschap met veel privacy, maar waar sprake is van sociale cohesie. Levensloopbestendig moesten de woningen ook zijn. Het prachtige schoolgebouw in Amsterdamse School-stijl van bouwpastoor de Grood, leende zich uitstekend voor deze te verwezenlijken droom.

De Getijden (tek. Nexit)

Nexit architecten en co.

Nexit architecten uit Arnhem tekende met uiterste zorgvuldigheid en oog voor detail het project: 11 appartementen, een logeerkamer en een gemeenschappelijke ruimte in het oude schoolgebouw en 6 nieuwbouwwoningen op het schoolplein. BIEB (Bouwen In Eigen Beheer) was voor de nodige begeleiding in de arm genomen en het bouwbedrijf Gebroeders van Herpen. Ikzelf was in de hoedanigheid van toekomstig bewoonster én tuinontwerpster ruim 3 jaar betrokken bij de inrichting van het terrein. Eind 2018 verhuisden de eerste van de 27 bewoners naar hun nieuwe stek. Wij betrokken net voor Kerst het middelste nieuwbouwhuis achter op het terrein. De ondergrondse infra was klaar en de terrassen waren aangelegd maar verder was het ploeteren door de modder. Nu, bijna een jaar later, is het hele terrein aangelegd en beplant op enkele vakken na.

Grote en groene uitdaging

Het klimaatadaptief inrichten van het terrein en de tuinen was het uitgangspunt: een mooie, grote uitdaging. Voor mij betekende dat veel recherchewerk, temeer omdat aan vele strenge eisen moest worden voldaan: we hebben hier nl. te maken met een drinkwaterbeschermingsgebied. Dat alles moest geïntegreerd worden met vele functies, rolstoeltoegangelijkheid, de aanwezige bomenopstand, etc. In mijn volgende blogs meer hierover.

Ine Voets



Bezige bijen op Immenhof

Onlangs bezochten we imkerij Immenhof in Heumen bij Nijmegen. Met grote betrokkenheid en op boeiende wijze vertelde Marcel ons over de bijenteelt, koninginnen, producten, bedreigingen van de bij, etc. Immenhof is een echt familiebedrijf: naast het oprichters-echtpaar Gonnie en Marcel Hallmans maken ook hun dochter, zoon en zelfs schoondochter deel uit van de ‘bezige bijtjes’. Een tocht langs de verschillende tuinen met de vele bijenkasten was erg fascinerend en het proeven van de vele (ca. 20!) honingsoorten, een glaasje Mede en Ambrosia een feest. Daarna nog even langs de gezonde ‘snoepwinkel’. Marcel vertelde over de documentaire ‘Silence of the Bees‘ die ik bij thuiskomst gelijk bekeken heb en daar werd ik zelf stil van. In een Chinese regio moeten de perenbloesems zelfs door de fruittelers m.b.v. een kwastje worden bestoven… Hopelijk kunnen we het tij op tijd keren en de overlevingskansen van onze onmisbare bijen verbeteren. In elk geval leveren initiatieven zoals de Immenhof een belangrijke bijdrage om het bewustzijn van de sterke maar tevens kwetsbare natuur bij jong en oud te vergroten.



Het is hommeles met de hommels!

Zonnehoed met hommel

In 2007 schreef ik een blog over vlinders en enkele jaren later over de bij. De reden daarvoor was de snelle achteruitgang van deze prachtige insecten. En nu is helaas de hommel aan de beurt: ook hij heeft het niet makkelijk.

Om meer inzicht te krijgen in het hoe en waarom van de achteruitgang van de hommel in aantallen en soorten, vraagt de Bijenstichting mee te doen aan de hommeltelling gedurende de maanden juni en juli. Op een zonnige dag tel je gedurende 15 minuten de hommels in je tuin en/of in een stukje openbaar groen, maar tel op dezelfde plek maar één keer per maand. Daarna vul je het waarnemeningsformulier in.

In het artikel Hommels herkennen leer je de soorten te onderscheiden en op de Hommel fotopagina staan veel foto’s. Via de webshop van de Bijenstichting is een zoekkaart wilde bijen aan te vragen of het meer uitgebreide boekje Hommels in beeld. Ook is de website www.denederlandsebijen.nl erg handig; hierop geeft bijenexpert Arie Koster hulpmiddelen aan om bijen te herkennen.



Will-owman Beckers

Tijdens mijn tweede bezoek aan de Floriade ben ik rechtstreeks richting de ‘Willowman’ Will Beckers gegaan. Compleet over het hoofd gezien! Nou ja, hij heeft zich ook goed in het bos weten te verstoppen…

De wilgentenen tunnel ernaar toe met de honderden werkjes van kinderen was al een belevenis: het kind in mij werd snel gewekt! Dezelfde sfeer van avontuur en geheimzinnigheid waarin ik vroeger met mijn twee broers en buurjongens na het avondeten in de schemering hutten bouwde. Prachtig mooi laat Will Beckers met ‘Living Nature’ zien wat de natuur aan bouwmaterialen biedt en en dat zelfs paprika’s dankzij de mest van konijnen en pluimvee heel goed gedijen onder naaldbomen. Heel wonderlijk om te zien hoe de mestvoorzienende dieren in stellages boven de miniatuurmoestuintjes hangen. Alle bouwsels in volledige harmonie met de plek die lijken te worden omarmd en opgenomen door het bos. Oude kleding wordt hergebruikt als hanging baskets voor allerlei groenten en het door de bomen gefilterde zonlicht zorgt voor een sprookjesachtig decor.

De kunstenaar organiseert ook  workshops voor kinderen om ze dichter bij de natuur te brengen. Maar ook zonder workshop ervaar je de natuur nabij als je tussen de prachtige wilgentenen stellages loopt. In ‘het samenbrengen van kunst, natuur en educatie op een innovatieve manier’ zoals op zijn website te lezen is, is de Willowman heel goed geslaagd!



Miniatuurtuintjes in Londen

Steve Wheen, ook bekend als ‘the pothole gardener’, transformeert gaten in  straten en trottoirs van Oost-Londen tot miniatuurlandschapjes. Niet alleen om de slechte staat van de straten kenbaar te maken, maar ook om de mensen bewust te maken van de waarde van de groene ruimte.

Hij vult de gaten met tuingrond en zet hierin grassen, planten, bloemen en kleine rekwisieten zoals auto’s, stoelen, picnickdekens, waslijnen en zelfs  miniatuur tennisvelden. Meestal kiest hij doodlopende straten en trottoirs langs rustige straten en verwijdert zijn ‘pothole gardens’ weer als hij er foto’s van heeft gemaakt. Steven Wheen plaatst deze op zijn blog en hoopt dat ze bij zijn bezoekers een glimlach op hun gezicht toveren en er een stukje bewustwording ontstaat.

Neem een groen kijkje: Little Moments of Happiness



Val niet voor haar charmes! (2)

flyer JDflyer Japanse Duizendknoop

Eerder schreef ik over de Japanse Duizendknoop en de consequenties voor tuin, park en natuur. Als ik om me heen kijk, lijkt hij overal op te duiken. Een klant van mij had de plant ook in de tuin en was zich niet bewust van het grote ongemak: slechts 5 stengels stonden bovengronds maar de wortels hadden kans gezien om in enkele jaren tijd zich metersbreed (en diep) over de hele tuin te verspreiden. Het was een nachtmerrie: omdat de tuin opnieuw zou worden aangelegd, moest hij flink op de schop en alle grond heel secuur worden gezeefd totdat geen enkel stengel- of wortelstukje meer te vinden was. Wat mij opvalt is de onbekendheid van deze plant, ook bij collega’s in de groenvoorziening. Onlangs is door Stichting Probos uit Wageningen een boekje uitgegeven: ‘Invasieve plantensoorten – Handreikingen voor het beheer’, waarin naast de Duizendknoop nog vijf andere planten worden beschreven zoals de hemelboom en reuzenberenklauw. Voor ieder die het interesseert heb ik een informatieve flyer gemaakt en hoop ik dat mede door bewustwording, de verspreiding van de Japanse Duizendknoop enigzins wordt geremd.

Download het PDF in hoge resolutie