ine voets – groene gedachten


De Getijden – waardevolle bomen

Start project

In het vroege voorjaar van 2016 waren er voldoende kandidaten om het avontuur aan te gaan om samen 17 woningen te bouwen. In de allereerste vergadering werden werkgroepen geformeerd waaronder Energie, Communicatie en Gemeenschappelijke Ruimten en Omgeving (GRO). Over deze laatste groep had ik de leiding. De eerste bijeenkomst met de leden van onze werkgroep  was op het schoolplein om de sfeer te proeven en op te snuiven en het schoolgebouw en de omgeving aandachtig in ons op te nemen.

Waardevolle bomen

Temidden van de oneindige grijze stoeptegels, stonden 5 grote lindebomen en een kastanje op het achterterrein. Er lag een Bomen Effect Analyse (BEA) voor, dat was gemaakt door Boomtotaalzorg in opdracht van de gemeente Nijmegen, waarbij uitvoerig de bovengrondse en ondergrondse conditie in kaart was gebracht. De kwaliteit van de meeste bomen bleek matig, hetgeen betekent dat de geschatte levensverwachting 10 jaar is. Gemeente Nijmegen had ons opgedragen deze bomen te behouden en dat bleek een enorme uitdaging: de bomen moesten goed beschermd zijn tijdens de sloop- en bouwwerkzaamheden en er moesten betere groeivoorwaarden geschapen worden. Op het voorterrein stond een enorme Amerikaanse eik waarvan de conditie wel goed te noemen was.

Nieuwe bomen

Helaas moest een linde wijken voor nieuwbouw op het achterterrein en kregen we een herplantplicht opgelegd van 4 bomen in de voortuinen aan de Veldstraat. De bomen moesten én samengaan met de nieuwbouw-woningen én qua volume passen én in het straatbeeld. Uiteindelijk kwam ik uit op de zuilvormige Magnolia kobus ‘Isis’ vanwege de frisgroene bladeren en de prachtige bloemen: elke dag ontluikt er één. De Magnolia staat niet alleen voor schoonheid maar ook voor volharding: symbool voor het uiteindelijke resultaat van het project waarbij regelmatig doorzettingsvermogen gevraagd werd. Samen hebben de bewoners ze in het afgelopen voorjaar op een zonnige dag geplant. Prachtige, al volop bloeiende bomen die we al eerder bij Boomkwekerij Albert Leemreize hadden gereserveerd.

 



Klimaatadaptief en Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Klimaatadaptief

We kunnen er niet meer omheen; aanpassing aan het veranderde klimaat – erg warme perioden en hevige stortbuien – heeft de hoogste prioriteit. Ook als het een relatief klein stukje Nijmegen betreft, zeker als het gaat om de transformatie van een zeer stenig schoolplein en ook als er 27 bewoners c.q. opdrachtgevers erbij zijn betrokken. Het grootste project voor mij qua tijd, intensiviteit en innovativiteit.

 

24.500 Stoeptegels en 27 opdrachtgevers

Daar lagen ze dan: 24.500 stoeptegels die tesamen met vele bouwsels en een grote kas een zogenaamd hitte-eiland in de wijk St. Anna in Nijmegen vomden. Dat hier veel moest gebeuren stond voor iedereen wel vast. Met het ‘wat’ hield ik me de afgelopen 3,5 jaren intensief bezig. Een grote uitdaging: behalve de tuinontwerpster was ik ook toekomstig bewoonster van CPO De Getijden. Regelmatig werd mijn kennis, kunde én geduld op de proef gesteld want – zoals Peter, initiatiefnemer van het project en bestuurslid van onze bouwstichting treffend verwoordde: ‘iedereen heeft verstand van tuinieren’. Een traject van een héle lange adem, maar dat mij veel kennis in de breedste zin van het woord heeft opgeleverd.

Opgedane kennis

In een vijftal blogs deel ik deze opgedane kennis graag en hoop dat het zorgzaam en duurzaam omgaan met elke centimeter van het terrein, navolging krijgt. Vele kleine bijdragen samen hebben immers impact op de grote uitdaging die klimaatverandering heet. In het rijtje van anders eten, reizen, wonen, etc. hoort ook het anders inrichten van een tuin en omgeving.

Ine Voets 



Steenbreektrofee 2019 nominatie

De Getijden en Steenbreek

Vele interessante groenprojecten kwamen langs waaronder het CPO-project De Getijden in Nijmegen. CPO staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Dit project is onlangs genomineerd voor de Steenbreektrofee 2019 (bekendmaking van de prijs vindt plaats op 14 november in Wageningen tijdens de Nationale Groendag). Het is een zeer groeninclusief project en trok daarom de aandacht van Steenbreek: van groene daken, regenwaterinfiltratievoorzieningen, bewonersparticipatie tot groene parkeerplaatsen.

11 Appartementen en 6 woningen

De Lourdes school uit 1927 aan de Veldstraat in Nijmegen bleek ‘liefde op het eerste gezicht’ bij de initiatiefnemers Peter en Winnie. Zij wilden graag de voorwaarden scheppen voor een buurtgemeenschap met het motto ‘wat goeie buren voor elkaar doen’. Een soort woongemeenschap met veel privacy, maar waar sprake is van sociale cohesie. Levensloopbestendig moesten de woningen ook zijn. Het prachtige schoolgebouw in Amsterdamse School-stijl van bouwpastoor de Grood, leende zich uitstekend voor deze te verwezenlijken droom.

De Getijden (tek. Nexit)

Nexit architecten en co.

Nexit architecten uit Arnhem tekende met uiterste zorgvuldigheid en oog voor detail het project: 11 appartementen, een logeerkamer en een gemeenschappelijke ruimte in het oude schoolgebouw en 6 nieuwbouwwoningen op het schoolplein. BIEB (Bouwen In Eigen Beheer) was voor de nodige begeleiding in de arm genomen en het bouwbedrijf Gebroeders van Herpen. Ikzelf was in de hoedanigheid van toekomstig bewoonster én tuinontwerpster ruim 3 jaar betrokken bij de inrichting van het terrein. Eind 2018 verhuisden de eerste van de 27 bewoners naar hun nieuwe stek. Wij betrokken net voor Kerst het middelste nieuwbouwhuis achter op het terrein. De ondergrondse infra was klaar en de terrassen waren aangelegd maar verder was het ploeteren door de modder. Nu, bijna een jaar later, is het hele terrein aangelegd en beplant op enkele vakken na.

Grote en groene uitdaging

Het klimaatadaptief inrichten van het terrein en de tuinen was het uitgangspunt: een mooie, grote uitdaging. Voor mij betekende dat veel recherchewerk, temeer omdat aan vele strenge eisen moest worden voldaan: we hebben hier nl. te maken met een drinkwaterbeschermingsgebied. Dat alles moest geïntegreerd worden met vele functies, rolstoeltoegangelijkheid, de aanwezige bomenopstand, etc. In mijn volgende blogs meer hierover.

Ine Voets



Dag van de stadslandbouw 2015

plukhof1 plukhof2 plukhof3

De publieksdag van de Dag van de Stadslandbouw, het landelijk vakevenement op het gebied van stadslandbouw in Nederland, vindt dit jaar op zaterdag 6 juni plaats. ‘Tijdens deze dag vinden er overal in het land activiteiten plaats, waarbij lokale en regionale stadslandbouw initiatieven zich presenteren. Bewoners kunnen zo kennis maken met stadslandbouw projecten in en om hun stad en stilstaan bij vragen als: Wat is stadslandbouw nu precies? Hoe krijg ik stadslandbouw producten in huis? En hoe kan ik als bewoner zelf meedoen (bijvoorbeeld als vrijwilliger)?’

Ook Eetbaar Nijmegen heeft een leuk programma; zo zijn er veel workshops en excursies langs tuinen, natuurgebieden en door wijken, te voet of met de fiets, o.a. langs de buurtmoestuinen in Dukenburg. De Weezen-pluk-hof zal ook bezocht worden. Dus wie interesse heeft, kan zich nog aanmelden via de site van EetbaarNijmegen!



Een plukhof is tof! (2)

Zaterdagmiddag 22 november gingen we van start met de aanleg van de pluktuin in de wijk Weezenhof na enkele weken uitstel i.v.m. het natte weer. Af en toe bleven onze schoenen toch nog bijna in de klei achter, maar dat mocht de pret niet drukken. We kregen hulp van twee medewerkers van Donker Groen die in de weken ervoor al voorwerk hadden gedaan. Al snel waren de taken verdeeld en gingen de grote en kleinere buurtbewoners in de weer. Er moest 90 meter kastanjehouten hekwerk met krammen aan de palen worden vastgemaakt, bessenstruiken geplant, aarde opgebracht, vakken geëgaliseerd en een grote wilgentenen hut worden gebouwd. De wilgen waren al beworteld en hadden een behoorlijk maatje. Nadat deze waren geplant bleken de tenen zich amper te buigen en ontstond er een tipi i.p.v. de gedachte iglo. Maar daar kon iedereen zich in vinden en de hut is een waar pronkstuk geworden. Een buurvrouw verzorgde ons tussentijds met koffie/thee/fris en we konden er weer tegenaan. De jongste deelnemer Ties van drie ging helemaal op in het werk en was zo in de weer met zijn tractor met aanhanger – handig voor het grondtransport – dat hij amper te stoppen was en als laatste naar huis ging. De goede en vooral leuke samenwerking zorgde voor een gezellige middag en het resultaat mag er zijn! Voor het echte groen is het nog even wachten op het voorjaar maar nu loopt het water ons al in de mond als we denken aan de rijkelijke fruitoogst die later in het jaar volgt.



Een plukhof is tof!

PLUKHOF-Dukenburger

Niet dat het ons in de wijk de Weezenhof ontbreekt aan groen! Integendeel, je zou zelfs kunnen spreken van teveel groen omdat de kleur in de loop der jaren wegbezuinigd is. Een grote groenrenovatie die dit najaar gepland is, gaf gelukkig ruimte voor initiatieven: niet alleen heeft de werkgroep Groen waarvan ik ook deel uitmaak, gemeente Nijmegen te kennen gegeven meer kleur te willen voor mens en insect, maar ook meer interessante plekken voor kinderen. Dus verwilderde groenstroken waarin gespeeld wordt handhaven, hier en daar boomstammen laten liggen, een wilgentenen hut bouwen met de kinderen en bomen uit laten groeien tot klimbomen.

Omdat een vak al jarenlang een woestenij is en ook voor renovatie in aanmerking kwam, heb ik hiervoor een plan gemaakt dat behalve kleur ook  fruit en een speel- en belevingsplek oplevert! De wildernis maakt straks plaats voor een hofje met rode en witte aalbes, kruisbes, Jostabes, fruitbomen en een notenboom, dat omheind wordt met een laag kastanjehouten hekje. Het is een plek waar kinderen kunnen vertoeven onder de bomen, zittend op de boomstammen of boomschijven. Geduld is nodig, maar de notenboom zou weleens kunnen uitgroeien tot een geweldige klimboom. Wie zich even helemaal wil afsluiten van de buitenwereld, kan zich in de grote wilgentenen hut verschuilen. Het gras wordt 2 keer per jaar gemaaid, zodat wilde bloemen kunnen groeien en de beleving spannender wordt.

Gemeente Nijmegen zal het vak plantklaar maken en de bomen en struiken leveren. Wijkbewoners – en vooral de jonge- gaan het hofje samen aanleggen en onderhouden. Er staan al wat kindervoetjes te trappelen om de hut te mogen bouwen!