De gedaantewisseling van een vlinder is op zich al een wonderlijk, maar als de Stippelmot of Spinselmot zijn eitjes afzet op de takken van de monumentale wilgen langs de Van Apelterenweg in Nijmegen, onstaat er een wonderlijk plaatje! De larven brengen de winter door in de beschutting van de schaal en spinsel, om in mei deze te verlaten. Een enorme wirwar aan spinseldraden wordt gevormd, waarbij alles wordt gevreten wat maar op hun pad komt. En als de larven tot rups zijn verworden, is het laatste groen snel verorberd! Het groen verdwijnt, maar er komt een prachtig zilveren kleed voor in de plaats! Door het net van spinsel, zijn ze beschermd tegen hapgrage vogels zodat ze zich uiteindelijk kunnen ontpoppen tot een klein wit vlindertje met zwarte spikkels. En de bomen? Die verruilen al snel hun tijdelijke sprookjesachtige verschijning voor een nieuw, frisgroen bladerdek!

Het is niet zelden dat ik in mijn ontwerpen een plaatsje reserveer voor een sculptuur. De plek wijs ik aan; het zoeken van een beeld laat ik heel graag aan de klant over! Ik kan wel een voorstelling hebben van een beeld dat op die plek mooi zou passen en in de tuin goed tot haar recht zou komen, maar een schilderij kies je ook zelf. Voor wie kennis wil maken met een grote verscheidenheid qua stijl, materiaal, afmeting, enz., kan een bezoekje brengen aan Museum Dorestad (www.museumdorestad.nl) in Wijk bij Duurstede. Hier exposeert het beeldhouwerscollectief GROEP 85 (waar ik sinds 8 jaar ook deel uitmaak) in de mooie tuin in het mooie stadje. Twintig deelnemers met twintig stijlen laten hun beelden zien vanaf 26 april tot 7 juli 2008. Voor een eerste indruk: neem een kijkje op mijn website: http://www.invo-nijmegen.com/download.htm. Tot ziens in Wijk?

In de buurt van Museum het Valkhof in Nijmegen en eventjes tijd? Bekijk dan de tentoonstelling met de kleurrijke Hortisculpturen van beeldend kunstenares Ferdi (Arnhem 1927-1969 Baarlo): met materialen zoals bont, kunststof, schuimplastic maakte zij indrukwekkende bloemen en insecten. Ook haar sieraden zijn zeer bijzonder. De expositie is van 16 februari tot en met 1 juni 2008.

Beeldend kunstenaar Ellen van Eldik laat zich door haar ‘buitenatelier’ inspireren. Ze noemt het haar ‘geheime atelier’ dat onder meer uit een bloementuin en een waterpartij bestaat. Deze natuurlijke omgeving is haar inspiratiebron voor haar foto’s, schilderijen en tekeningen en onlangs had ze een expositie met als titel ‘Niet iedereen heeft een tuin VI’ in het CBKTiel. Ze maakt tegenwoordig vooral tekeningen en hierin combineert ze de indrukken die ze in haar tuin opdoet met voorwerpen die ze in haar atelier in de Nijmeegse binnenstad bewaart, zoals kralen, sieraden en glaswerk. Voor vele kunstenaars is de natuur een belangrijke inspiratiebron. Het zijn niet alleen de kleuren, de structuren, maar het is ook de voortdurende beweging, verandering en dat alles in volstrekte harmonie. En dat is, wat ik telkens met mijn ontwerpen probeer te bewerkstelligen: een tuin die fascineert en waarbij de harmonie voorop staat. Soms is het een lange zoektocht en een moeizaam proces voordat ik duidelijk het gevoel heb dat het ontwerp klopt en compleet is. En het gebeurt vaak dat een wandeling door het bos een idee of een oplossing brengt! Ook voor mij is de natuur een hele belangrijke inspiratiebron en een schilderij of tekening kan dat ook zijn!

“We moeten de industriële processen opnieuw uitvinden en daarbij de natuur als uitgangspunt nemen en die nabootsen” (Michael Braungart)

Cradle to Cradle (van Wieg tot Wieg) is de revolutionaire filosofie van de chemicus Michael Braungart en de architect William McDonough: via innovatie een duurzame consumerende en producerende samenleving creëren. Alle producten worden zo ontworpen, dat ze in de afvalfase óf voedsel vormen voor de biosfeer (en dus volledig en onschadelijk afbreekbaar zijn) óf dat het afval volledig wordt omgezet in een grondstof voor nieuwe producten. Zo wordt duurzaamheid een vorm van industriële ecologie.

Een Tegenlicht-uitzending hierover (afval = voedsel) in oktober 2006 bracht veel teweeg. Michael Braungart en William McDonough toonden hierin aan dat groei goed kan zijn voor mens, milieu én ondernemer: ecologie en economie gaan hand in hand . Dit concept voor een nieuwe industriële revolutie sloeg in Nederland zo goed aan, dat het ministerie van VROM en de Floriade besloten Cradle to Cradle gaan, waarop de hele regio Venlo besloot hetzelfde te doen. De provincie Limburg wilde niet achterblijven en heeft inmiddels een tiental plekken aangewezen die Cradle to Cradle moeten worden. Zo is de uitbreiding van de A2 naar Luik met alle woonwijken die daar gebouwd worden aangewezen als Cradle to Cradle-ontwikkelplek. Almere laat de 60 duizend woningen die de komende jaren gebouwd worden, Cradle to Cradle ontwerpen, met McDonough als supervisor. Het ministerie van VROM onderzoekt of Cradle to Cradle inzet van haar beleid kan worden. Het wordt gezien als een weg om duurzaamheid, industriële en economische activiteit en afvalbeheer op nationaal niveau aan elkaar te koppelen. In Amerika gingen Ford en Nike ons al voor.

Inmiddels is het boek ‘Cradle to Cradle’ in het Nederlands verkrijgbaar (ISBN 978 90 5594 577 1). Ik hoop een volgende blog te kunnen wijden aan de C2C- ontwikkelingen bij de Floriade van 2012.

Mijn jongste dochter van elf zou zo graag een kerstboom in de woonkamer willen hebben, want dat is o zo gezellig! Omdat wij ieder jaar de kerst onder een Duitse boom vieren, vonden wij het nooit nodig om er thuis ook nog eentje te zetten. Maar dit jaar kreeg mijn dochter mij om en gingen wij op pad. Wel met vragen: een boom met kluit? Uitgesloten, geen plek in de tuin. Zonder kluit? Nee, dat gaat mij teveel aan het hart: een boom die tenminste 6 jaar oud is, na 2 weken in de hakselmachine. Kunstboom? Dat leek mij een optie: die gaat immers jaren mee en dus beter voor het milieu! En het werd een klein kunstboompje, maar tijdens de rit naar huis kreeg ik al spijt en toen wij hem uitpakten en er een nare geur de doos ontsteeg, had ik helemaal spijt. Toen ik de volgende dag een artikel las, waarin werd beweerd dat een kunstboom 5 maal zoveel energie kost dan een echte, voelde ik mij verre van gelukkig met onze aankoop. En nu moeten we het er jaren mee toe, om de milieuramp niet nog groter te maken! Dus beste mensen: als er een kerstboom moet komen, lease er dan een. De bomen worden na de kerst door de hovenier weer teruggenomen en geplant en gaan zo’n 5 jaar mee. En als dat ook nog een boom is met een FSC-keurmerk… nog beter!

Kijk ik nu naar buiten en zie ik de bomen ‘opgetuigd’ met een prachtig dun laagje sneeuw weet ik het zeker: dit zijn mijn echte kerstbomen!

Ik wens iedereen een witte kerst met groene gedachten en een groeizaam 2008!

Vandaag even iets heel anders: in het kader van de ‘maatschappelijke stage’ door scholieren, loop ik mee met 5 leerlingen van het Mondial College in Nijmegen. Het zijn HAVO-3 leerlingen die zich deze week intensief gaan bezighouden met het herinrichten van het aanliggende groen en de vijver van hun schoolgebouw. Een hele klus, maar ze zijn erg gemotiveerd om er iets goeds en moois van te maken! En spannend bovendien, omdat TV Gelderland opnamen komt maken. Gemeente Nijmegen is de opdrachtgever en na briefing van de wensen en eisen, gaan ze aan de slag. Een eerste schouw wordt gedaan en al gauw wordt duidelijk, dat een nieuw ontwerp voor het terrein geen overbodige luxe is, maar ook dat daar veel bij komt kijken! Vooral het inventariseren van wat er nu is, wie de gebruikers zijn van het terrein en wat ze willen, blijkt een hele opgave. Hun biologieleraar die het terrein heel goed kent, vertelt over de aanwezige flora en fauna. Zo is er een oude boomgaard van 150 jaar oud en komen er salamanders en ijsvogels voor.We gaan ook naar het nabij gelegen park Lindenholt, waar momenteel hard aan de herinrichting wordt gewerkt en daar zien ze wat er allemaal mogelijk is. Een paar brainstormsessies en een tweede schouw verder, duizelt het ze van de enorme hoeveelheid aan gegevens. Waar ik kan, sta ik ze bij in het geven van tips: waar moet je op letten bij het observeren, wat is belangrijk bij de inventarisatie, enz. Het is heerlijk om te zien, hoe intensief en serieus de leerlingen de hele dag met hun opdracht in de weer zijn. Deze positieve houding en enthousiasme geven mij het gevoel een dagje uit te zijn en het najaarszonnetje versterkt dat nog eens. Morgen gaan ze hun verworven kennis en inzichten vertalen in een ontwerp, dat ze op de ontwerpafdeling van de gemeente gaan maken. Mijn dag met de stagiares van het Mondial College zit er op en ik ben reuzenbenieuwd naar het eindresultaat. Wie weet, wordt er een goede tuin- en landschapsarchitect geboren!

Bij toeval stuitte ik op het boek ‘Geheimen uit de kloostertuin’ - tuinbeleving als inspiratiebron - van Tini Brugge, waarin zij eeuwenoude tradities in de omgang met de natuur beschrijft, waarbij aanleg, vormgeving en keuze van bomen en planten, het geloof spiegelen van de kloostergemeenschap. Door haar boek kwam ik in de kloostertuin van de Minderbroeders Franciscanen in Megen terecht. Tini Brugge kwam met het idee om een deel van de moestuin in te richten als siertuin met planten en bloemen die iets over het geloof vertellen. In 1995 is begonnen met de aanleg van de tuin en dankzij de inzet van veel vrijwilligers is het een waar paradijs geworden! Er is een liturgie-border met planten rond het kerkelijk jaar waarbij de tijden hun eigen kleur hebben: bijvoorbeeld paars staat voor advent en veertigdagentijd, rood voor pinksteren en wit bij feesten. Ook is er een gedachtenisborder, waarin katholieke heiligen en mannen en vrouwen uit andere tradities een plaats krijgen. Verder zijn er 4 plukborders en vier thematische borders en ontbreken natuurlijk de zonnebloemen en de zonnehoed niet, die verwijzen naar het zonnelied van Franciscus. Er zijn fruitbomen, een grote kruidentuin, waterschalen voor de vogels en heerlijke plekken om even te zitten. Binnen de eeuwenoude kloostermuren word je bevangen door een serene rust. De tijd lijkt stil te staan en je voelt een diepe verbondenheid met de natuur. Gelukkig zijn ze er nog: plekken waar even niets moet en de hektiek van alledag ver weg is. Op regelmatige tijden worden ’s middags rondleidingen gegeven, zijn er zgn. scharrelmiddagen en workshops. Voor meer info: http://home.hetnet.nl/~hofvanlof.

Nee, niet klimaatverandering bracht rijstvelden naar Kassel in Duitsland, maar de 12de Documenta. De kunstenaar Sakarin Krue-On uit Thailand legde rijstterrassen aan tegen de hang voor Schloss Wilhelmshöhe. Nu zijn we de laatste jaren wel wat gewend: met olijfbomen, vijgen, palmen, oleanders, wanen wij ons hier in het mediterrane zuiden, maar ik moet bekennen, dat deze rijstvelden mij volkomen vreemd voor kwamen. Het zag er niet florissant uit: de zwarte kunststof slangen die voor de irrigatie moesten zorgen, de erbarmelijke staat van veel planten, maar toch. Graaf Wilhelm IX liet het park na 1785 volgens de Engelse landschapsstijl veranderen en de interesse voor en het verzamelen van de meest uiteenlopende plantensoorten was in die tijd al groot. Vanaf het midden van de 19de eeuw werden veel planten uit Azië geïmporteerd en stille getuigen hiervan zijn nog altijd terug te vinden in het park. In feite is deze ontmoeting tussen de kulturen van oost en west dus niets nieuws…

Ongelooflijk mooi en boeiend blijf ik de plek vinden, waar ik jaren geleden 3 weken lang een beeldhouwcursus volgde. Azzano, een dorpje op 450 meter hoogte in de Apuaanse Alpen, aan de voet van de Monte Altissimo. Vanaf de ruïne van La Capella uitzicht op zee, aan de andere zijde op enkele marmergroeven en omgeven door tamme kastanjebossen met klaterende watervalletjes en stroompjes. De geluiden van het werk in de marmergroeven, de geurende kruiden in de bermen, de eenvoud van het leven daar. Alles is daar heel bijzonder en vanzelfsprekend tegelijk. Het witte marmer voor de David van Michelangelo komt er zelfs vandaan! Alle ingrediënten zijn aanwezig voor een inspiratievolle, interessante en fijne tijd. Niet ver van Azzano vandaan ligt de badplaats Viareggio en het centrum van de beeldhouwkunst: Pietrasanta, waar vele beroemde beeldhouwers w.o. Henry Moore, Niki de Saint Phalle hun werkplaats hadden. Kortom een plek waar je geraakt wordt door natuur en cultuur. (www.campo-altissimo.com)